Rejestracja
Tutaj jesteś: Strona głównaZdrowieZdrowie psychiczne

Kiedy nawet na chwilę nie możemy zostać sami, czyli lęk separacyjny u dorosłych

Przyczyny, objawy i terapia lęku separacyjnego u dorosłych

Data publikacji: 24 listopada 2016, 03:33
Nasz bliski bardzo źle znosi rozstania? Może on cierpieć na lęk separacyjny. Zaburzenie bywa uciążliwe, szczęśliwie znane są jednak sposoby jego leczenia, tylko jak nakłonić bliskiego do podjęcia terapii?

Czym jest lęk separacyjny?

Lęk przed rozstaniem z rodzicami stanowi jeden z naturalnych etapów w rozwoju dziecka. Maluch może reagować płaczem czy rozdrażnieniem podczas nieobecności najbliższych opiekunów. Takie zachowanie na wczesnych etapach życia (do 2-3. roku życia) uznawane jest za fizjologię, kiedy jednak wspomniane problemy się nasilają, ponadto towarzyszą im również inne zaburzenia (np. częste myśli o utracie rodzica), może to świadczyć o rozwoju patologii, określanej jako zespół lęku separacyjnego (Separation Anxiety Disorder - SAD).

Choć problemem zajmują się głównie psychiatrzy dziecięcy, to występuje on nie tylko wśród małych pacjentów – lęk separacyjny u dorosłych może również dotyczyć osób dojrzałych. Co ciekawe, rozpowszechnienie zaburzenia jest nawet większe w tej drugiej grupie pacjentów: według statystyk SAD występuje u dzieci z częstością około 4%, z kolei wśród osób dorosłych boryka się z nim około 7% z nich.

Potencjalnymi przyczynami lęku separacyjnego mogą być zdarzenia zachodzące jeszcze przed porodem (np. występowanie zaburzeń lękowych u matki), ale i sytuacje, których doświadczamy już w czasie naszego życia. Jako przykłady można podać zmianę pracy czy miejsca zamieszkania, ale też utratę kogoś bliskiego. Jeżeli jesteśmy podatni na pewne problemy psychiczne (np. w związku z występowaniem zaburzeń lękowych w rodzinie), takowe sytuacje mogą stanowić podłoże dla wystąpienia SAD.

Jakie są objawy lęku separacyjnego?

Lęk separacyjny dotyczyć może zarówno obaw o rozstanie z naszym dzieckiem czy partnerem, jak i rodzicem czy inną osobą. Objawy lęku separacyjnego mogą koncentrować się wokół:

  • doznawania lęku w przypadku sytuacji, które powodują (nawet krótką) rozłąkę z bliskimi,
  • uporczywych myśli dotyczących utraty bliskiej osoby (dotyczących jej śmierci, wypadku czy porwania), jak i obaw związanych z rozstaniem,
  • powtarzające się koszmary senne koncentrujące się wokół tematu odseparowania od bliskich,
  • unikanie spania poza miejscem, w którym znajdują się bliskie osoby.

W przebiegu SAD w przypadku chwilowego odseparowania od istotnych osób (lub jeszcze przed tym, na etapie samego myślenia o takiej możliwości), pojawiać się mogą objawy somatyczne, takie jak bóle głowy, brzucha czy nudności i wymioty.

Lęk separacyjny u dorosłych może być dość dużym problemem, ponieważ osoby borykające się z tym zaburzeniem miewają trudności w opuszczaniu domu, problematyczne może być dla nich nawet uczęszczanie do pracy czy na uczelnię.

W przypadku rozpoznawania zaburzenia pod uwagę brane są nie tylko same objawy lęku separacyjnego, ale i to, od jak dawna takowe występują. W przypadku osób dorosłych o problemie można mówić wtedy, gdy wymienione dolegliwości utrzymują się dłużej niż 6 miesięcy.

Jak możemy sobie radzić z patologicznym lękiem przed rozstaniem?

Jeżeli podejrzewamy, że nasz bliski doświadcza nadmiernego lęku przed rozstaniem z nami, spróbujmy nakłonić go do odwiedzenia specjalisty. W terapii lęku separacyjnego największą rolę odgrywa psychoterapia. Istnieje ryzyko, że spotkamy się z oporem i niechęcią bliskiego do odwiedzenia psychoterapeuty. Powinniśmy mu wtedy spokojnie wytłumaczyć, że zależy nam na jego zdrowiu. Pomocne może być również wspomnienie, że terapia polegać będzie na rozmowie – w SAD farmakoterapia odgrywa tylko pomocniczą rolę.

W terapii lęku separacyjnego stosowane są różne formy psychoterapii. Jedne z nich bazują na ocenie i modyfikacji zachowań (psychoterapia behawioralna), podłożem innych jest analiza źródeł obecnych u pacjenta problemów (psychoterapia poznawcza). Połączenie obu technik określa się mianem psychoterapii poznawczo-behawioralnej.

Nie istnieją przesłanki dotyczące tego, która z wymienionych technik powinna być stosowana w SAD. Wybór zależy m.in. od tego, jakiego psychoterapeutę wybierzemy – zazwyczaj jeden specjalista prowadzi terapię według jednego nurtu psychoterapeutycznego. Zawsze można też sprawdzić, co nam odpowiada – jeżeli pierwsza metoda się nie sprawdzi, istnieje możliwość zmiany specjalisty.

W sytuacji, kiedy sama psychoterapia nie pozwala uzyskać satysfakcjonującej poprawy, możliwe jest dołączenie do niej leczenia farmakologicznego. Zastosowanie znajdują w tym przypadku głównie środki z grupy preparatów antydepresyjnych (np. leki z grupy SSRI, czyli inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny).

Nie bójmy się rozmawiać z bliskimi. W przypadku lęku separacyjnego u dorosłych podjęcie leczenia sprawi, że życie osoby obarczonej tym problemem stanie się zdecydowanie łatwiejsze. Nie zrażajmy się, jeżeli początkowo natkniemy się na niechęć do odwiedzenia specjalisty od ochrony zdrowia psychicznego – musimy po prostu przekazać bliskiemu, że wszystko robimy w trosce o jego dobro.

Tomasz Nęcki

Jeśli chcesz w łatwy sposób dotrzeć do artykułów o podobnej tematyce zaznacz interesujące Cię tagi na poniższej liście.
Ogólna:
Powrót
Wczytywanie odpowiedzi i komentarzy.